18. sep, 2015

Naar Doesburg

Met enige regelmaat bezoeken wij de oude vestingstad Doesburg. Een bezoek aan Doesburg kan ik iedereen aanraden. Er zijn musea, galerietjes, veel terrasjes; het is er kleinschalig en gezellig.

Een bijzonder gebouw is de Grote of Martinikerk. Wanneer je aan komt rijden langs de IJssel zie je al snel de toren van deze laatgotische kerk. Het is een kerk met een veelbewogen geschiedenis.

De voorganger van de huidige kerk, ook gewijd aan Sint Maarten, werd in 1340 verwoest bij een overstroming. De nieuwe kerk werd in het hart van de stad gebouwd en dateert in zijn huidige vorm hoofdzakelijk uit de 15e eeuw.

In 1483 was het niet het water, maar een brand die grote schade aanrichtte. Hierna werd de kerk in de oude vorm weer opgetrokken.

In 1547 was het weer zover: een blikseminslag veroorzaakte brand. Enkele traveeën van het schip verloren toen hun gewelven en in 1552 kwam er nog een gewelf naar beneden. Sinds 1888 heeft het schip houten gewelven en zijn alleen in de zijbeuken nog stenen gewelven te zien.

De Tachtigjarige Oorlog ging niet onopgemerkt aan Doesburg voorbij. In het jaar 1572 werd de stad bezet en geplunderd door de Geuzen. In 1586 ging Doesburg over tot de Reformatie en werd de Martinikerk een Hervormde kerk. Vanaf dat jaar kreeg Doesburg ook een vast garnizoen, gelegerd in de Mauritskazerne (nu Mauritsveld) en in de jaren 1606-1629 werden de verdedigingswerken flink verbeterd en uitgebreid.

De Martinikerk had inmiddels zijn huidige vorm gekregen, maar nu was het de toren (voltooid in 1430) die het hard te verduren kreeg. In het rampjaar 1672 werd de toren in brand geschoten door de Fransen, die de stad veroverden en bezetten tot 1674. Hierna kreeg Doesburg uitgebreide 17e-eeuwse vestingwerken naar ontwerp van Menno van Coehoorn, maar die zijn nooit op de proef gesteld.

 In 1717 was het weer de bliksem die brand veroorzaakte. Het was dan ook niet zo vreemd dat deze kerk de eerste in Nederland was die (in 1783) voorzien werd van een bliksemafleider.
Vervolgens ging het heel lang goed met de toren, tot hij op 15 april 1945 opgeblazen werd door de Duitsers. Ook het schip liep daarbij grote schade op.
Pas in 1965 was de toren weer hersteld en is hij met zijn 94 meter weer de hoogste in Gelderland. De restauratie van de kerk is afgerond in 1972.

Ook van binnen is de kerk bijzonder. Naast 16e-eeuwse grafzerken zijn er een preekstoel, een doophek en een aantal voorwerpen uit de 17e eeuw. Ook zijn er 15e en 16e-eeuwse muur= en gewelfschilderingen. Ook op de pijlers staan schilderingen. Daarnaast zijn er 3 orgels, waarop regelmatig concerten worden gegeven.

Wij zijn dit jaar weer intensief betrokken bij de Nationale Textiel- en Vezelmanifestatie, waaraan het interieur van de Martinikerk al jaren een prachtige achtergrond biedt. Geen tijd op 26 september? Ga dan in elk geval toch een keer naar Doesburg. De stad is een bezoek méér dan waard!