1. sep, 2016

Moord en doodslag (2)

Het aardige van stamboomonderzoek (ik zei het al eerder) is dat je van alles en nog wat tegenkomt. Het hoeft lang niet allemaal te kloppen (iedere stamboom hangt van onzekerheden aan elkaar) maar het levert interessante verhalen op.

Begin 2015 schreef ik een blog met als titel “Moord en doodslag”. Daarin noemde ik onder meer mijn (vermoedelijke) verre voorvader Christian van Oldenburg. Christian deed mee aan de 3e kruistocht en werd na zijn terugkomst, in 1192, vermoord, waarschijnlijk in opdracht van zijn broer Moritz.

Wie weleens een politieserie ziet of een detective leest, weet dat in geval van een moord de naaste familie (en in het bijzonder de partner) altijd de voornaamste verdachte is. Uiteraard tot het tegendeel is bewezen – maar even vaak blijkt de schuldige inderdaad uit de familiekring te komen.
Ook in de geschiedenis is dit een bekend verschijnsel, en het komt voor tot in de hoogste kringen. Tsarina Catharina de Grote van Rusland was op de hoogte van het moordcomplot tegen haar man Peter – waardoor zij de troon kon bestijgen. Hun zoon Paul werd vermoord met medeweten van zijn zoon en opvolger Alexander.
En de moord op Christian is niet het enige geval van broedermoord in de geschiedenis. De Engelse koning Edward IV liet zijn broer George, hertog van Clarence, in 1478 terechtstellen wegens verraad. George werd (naar men zegt) op eigen verzoek verdronken in een vat wijn.
Ottomaanse sultans lieten soms, na hun troonsbestijging, al hun (half-)broers om het leven brengen om de concurrentie te elimineren.

Kortgeleden kwam ik, tijdens een uitstapje naar Praag, weer een fraai geval van broedermoord in het (heel verre) verleden van mijn familie. Wanneer je vanaf Christian en Moritz nog 9 generaties teruggaat kom je onder meer terecht bij Vratislav I, hertog van Bohemen. Vratislav sneuvelde in 921 in een veldslag tegen de Hongaren en werd bijgezet in de St. Joriskerk op de Praagse Burcht – waar ik op 6 juli 2016, ruim een maand voor ik dit schrijf, met mijn jongste zoon Max nog nietsvermoedend langs ben gewandeld. Over toeval gesproken. Vratislav werd opgevolgd door zijn zoon Wenceslaus, die op 28 september 935 werd vermoord door zijn broer Boleslav, notabene met medeweten van hun moeder Drahomira.
Boleslav volgde zijn broer op als hertog van Bohemen en werd bekend onder de naam Boleslav I de Wrede.
Wenceslaus werd heilig verklaard en is heden ten dage nog steeds bekend als St. Wenceslaus van Bohemen. Hij is de beschermheilige van Praag en ligt begraven in de St. Vituskathedraal, ook op de Praagse Burcht. Het bekende Wenceslasplein in Praag is naar hem genoemd.
En Boleslav de Wrede werd mijn voorvader.

Gelukkig schijn je na 6 generaties al niet meer van familie te mogen spreken, dus we hoeven ons niet schuldig te voelen.
En het kan ook nog allemaal net zo goed (deels) een legende zijn. Drahomira was een heidense koningin die de christelijke bevolking onderdrukte. Wenceslaus was een vroom en voorbeeldig levend christen. Groter tegenstelling tussen moeder en zoon is bijna niet te verzinnen. Er werden in die tijd, meestal achteraf, wel meer van dit soort fraaie verhalen verzonnen om de heidenen in een kwaad daglicht te stellen. Bovendien trokken relikwieën van heiligen veel bezoekers aan, en dat was weer goed voor de schatkist!